ولدولت، ساکولت و تردولت از خانواده اتصالات انشعابی Olet هستند و برای ایجاد انشعاب روی لوله اصلی به کار میروند. پایه هر سه اتصال معمولاً روی محل بازشده لوله اصلی جوش داده میشود، اما روش اتصال لوله انشعاب به آنها متفاوت است:
- در ولدولت، لوله انشعاب با اتصال جوشی لببهلب متصل میشود.
- در ساکولت، انتهای لوله داخل سوکت قرار میگیرد و با جوش گوشهای متصل میشود.
- در تردولت، لوله یا تجهیز انشعابی از طریق رزوه داخلی بسته میشود.
بنابراین مهمترین تفاوت ولدولت، ساکولت و تردولت در نوع خروجی انشعاب است. انتخاب میان آنها باید بر اساس کلاس متریال پایپینگ، سایز انشعاب، فشار و دمای طراحی، نوع سیال، محدودیت جوشکاری و الزامات بازرسی انجام شود.
مقایسه سریع ولدولت، ساکولت و تردولت
| معیار مقایسه | ولدولت | ساکولت | تردولت |
|---|---|---|---|
| نام انگلیسی | Weldolet | Sockolet | Threadolet |
| نوع خروجی | جوش لببهلب | ساکتولد | رزوه داخلی |
| اتصال لوله انشعاب | جوشکاری مستقیم انتهای لوله | قرارگرفتن لوله داخل سوکت و اجرای جوش گوشهای | بستن لوله یا اتصال دارای رزوه خارجی |
| جوشکاری پایه روی لوله اصلی | دارد | دارد | دارد |
| جوشکاری سمت انشعاب | دارد | دارد | ندارد |
| امکان جداسازی انشعاب بدون برش | معمولاً ندارد | معمولاً ندارد | در صورت بازشدن سالم رزوه امکانپذیر است |
| کاربرد متداول | انشعابهای جوشی خطوط فرایندی | انشعابهای کوچک با اتصال ساکتولد | ابزار دقیق، ونت، درین و انشعابهای رزوهای |
| مبنای انتخاب خروجی | ضخامت یا رده لوله انشعاب | کلاس اتصال مانند 3000، 6000 یا 9000 | کلاس اتصال مانند 2000، 3000 یا 6000 |
| استاندارد انتهای اتصال | ASME B16.25 | ASME B16.11 | ASME B1.20.1 برای رزوه NPT |
| قابلیت بازرسی اتصال انشعاب | متناسب با نوع جوش و الزامات پروژه | عمدتاً بازرسی جوش گوشهای | کنترل رزوه و آببندی |
| محدودیت اصلی | نیاز به جوشکاری و آمادهسازی مناسب لبه | حساسیت اجرایی سوکت و جوش گوشهای | احتمال نشتی یا آسیب رزوه در شرایط نامناسب |
اعداد کلاس و محدوده کاربرد باید با استاندارد محصول، کلاس پایپینگ پروژه و مدارک سازنده تطبیق داده شوند. صرف درج Class 3000 یا 6000 روی قطعه برای تعیین مناسببودن آن در هر خط کافی نیست.
اتصال Olet چیست؟
Olet نوعی اتصال انشعابی است که روی سطح لوله اصلی یا Header نصب میشود و مسیر لازم برای اتصال لولهای با سایز کوچکتر یا در بعضی طراحیها هماندازه را فراهم میکند. شکل پایه اتصال متناسب با انحنای لوله اصلی ساخته میشود تا روی بدنه آن قرار گیرد.
در زمان نصب، ابتدا محل انشعاب روی لوله اصلی مشخص و سوراخ لازم ایجاد میشود. سپس پایه Olet روی دهانه قرار میگیرد و مطابق دستورالعمل جوشکاری به لوله اصلی متصل میشود. پس از آن، لوله انشعاب بر اساس نوع اتصال به خروجی ولدولت، ساکولت یا تردولت وصل خواهد شد.
اتصالات Olet مطابق طراحی خود میتوانند بخشی از تقویت موردنیاز اطراف انشعاب را تأمین کنند. بااینحال، مناسببودن اتصال و کفایت تقویت باید بر اساس کد طراحی، مشخصات لوله اصلی، سایز انشعاب، ضخامت جداره و شرایط کاری بررسی شود؛ صرف استفاده از یک Olet به معنی تأیید خودکار تمام الزامات مهندسی نیست.
تفاوت اتصال Olet با سهراهی
سهراهی یک اتصال مستقل است که برای نصب آن معمولاً مسیر لوله اصلی قطع و سهراهی میان دو بخش خط قرار داده میشود. در مقابل، Olet مستقیماً روی بدنه لوله اصلی نصب میشود و برای ایجاد انشعاب نیازی به قراردادن یک اتصال کامل در امتداد خط ندارد.
Olet در بسیاری از انشعابهای کاهنده، فضا و حجم کمتری اشغال میکند و میتواند اجرای انشعاب را سادهتر کند. سهراهی نیز در شرایطی که ابعاد استاندارد، نوع جریان یا الزامات طراحی آن را ایجاب کند انتخاب مناسبتری است. تصمیم نهایی باید بر اساس نقشه و کلاس پایپینگ انجام شود.
نحوه نمایش سایز اتصال Olet
سایز Olet معمولاً با دو اندازه مشخص میشود:
سایز لوله اصلی × سایز انشعاب
برای مثال، عبارت 8 × 2 اینچ نشان میدهد اتصال برای نصب روی لوله اصلی ۸ اینچ و ایجاد انشعاب ۲ اینچ انتخاب شده است. علاوه بر این دو اندازه، باید نوع اتصال، جنس، رده یا کلاس، ضخامت لوله اصلی و استاندارد ساخت نیز در سفارش مشخص شوند.
ولدولت چیست؟
ولدولت (Weldolet) اتصال انشعابی تقویتشدهای است که پایه آن روی لوله اصلی جوش داده میشود و خروجی آن برای اتصال جوشی لببهلب لوله انشعاب آماده شده است. شکل منحنی پایه باید با قطر خارجی لوله اصلی هماهنگ باشد و انتهای خروجی نیز بر اساس ضخامت لوله انشعاب انتخاب شود.
پس از ایجاد سوراخ روی لوله اصلی، ولدولت در محل تعیینشده قرار میگیرد و پایه آن مطابق دستورالعمل جوشکاری به لوله اصلی متصل میشود. سپس لوله انشعاب با جوش لببهلب به خروجی ولدولت جوش داده خواهد شد.
کاربرد ولدولت
ولدولت در خطوط فرایندی نفت، گاز، پتروشیمی، نیروگاه، صنایع شیمیایی و سایر سیستمهای پایپینگ کاربرد دارد. این اتصال بیشتر زمانی استفاده میشود که کلاس پایپینگ برای انشعاب، اتصال جوشی لببهلب را تعیین کرده باشد.
کاربردهای متداول آن عبارتاند از:
- ایجاد انشعاب مستقیم روی لوله اصلی؛
- اجرای انشعاب کاهنده؛
- اتصال خطوط فرایندی جوشی؛
- استفاده در شرایطی که اتصال رزوهای مجاز یا مناسب نیست؛
- ایجاد انشعاب در خطوطی که یکپارچگی اتصال و امکان بازرسی جوش اهمیت دارد.
مزایای ولدولت
- ایجاد انشعاب بدون نصب سهراهی کامل در مسیر لوله؛
- ساختار فشرده و اشغال فضای کمتر؛
- اتصال جوشی لببهلب در سمت انشعاب؛
- امکان انتخاب متناسب با سایز و ضخامت لولهها؛
- قابلیت استفاده در شرایط کاری مختلف، در صورت انتخاب صحیح متریال و طراحی؛
- توزیع مناسبتر تنش نسبت به برخی انشعابهای ساده و بدون تقویت.
محدودیتهای ولدولت فشارقوی
ولدولت برای نصب به برش دقیق دهانه، آمادهسازی مناسب، جوشکار واجد صلاحیت و دستورالعمل جوشکاری تأییدشده نیاز دارد. اتصال آن نیز معمولاً بدون برشکاری قابل جداسازی نیست. جنس، ضخامت، عملیات حرارتی و روش بازرسی جوش باید با الزامات پروژه هماهنگ باشند.
ساکولت چیست؟
ساکولت (Sockolet) نوعی اتصال انشعابی است که پایه آن مانند سایر Oletها روی لوله اصلی جوش داده میشود، اما خروجی آن دارای حفره یا سوکتی برای قرارگرفتن انتهای لوله انشعاب است. پس از قرارگیری لوله داخل سوکت، اتصال با جوش گوشهای یا Fillet Weld تکمیل میشود.
در زمان نصب، انتهای لوله نباید بدون رعایت فاصله اجرایی لازم تا انتهای سوکت فشرده شود. جزئیات این فاصله، ابعاد اتصال و روش جوشکاری باید مطابق استاندارد، WPS و الزامات پروژه تعیین شوند.
کاربرد ساکولت
ساکولت معمولاً در انشعابهای کوچک و خطوطی استفاده میشود که اتصال Socket Weld در کلاس پایپینگ آنها پیشبینی شده است. این اتصال در خطوط فرایندی، ونت، درین، تزریق مواد و برخی اتصالات ابزار دقیق کاربرد دارد.
انتخاب ساکولت نباید فقط بر اساس کوچکبودن سایز انشعاب انجام شود. فشار، دما، نوع سیال، ارتعاش، سیکل حرارتی و محدودیتهای کد پروژه نیز باید بررسی شوند.
مزایای ساکولت
- قرارگیری و همراستاسازی نسبتاً ساده لوله داخل سوکت؛
- مناسب برای بسیاری از انشعابهای کوچک؛
- ساختار فشرده؛
- بینیازی از آمادهسازی لبه لوله انشعاب به شکل جوش لببهلب؛
- عرضه در کلاسها و متریالهای مختلف.
محدودیتهای ساکولت فشار قوی
محل داخلی اتصال Socket Weld میتواند فضای کوچکی ایجاد کند که در بعضی سرویسها از نظر خوردگی شیاری، تجمع سیال یا خستگی اهمیت دارد. این اتصال برای تمام سرویسهای خورنده، ارتعاشی یا دارای سیکل حرارتی مناسب نیست و محدودیتهای کد و مشخصات پروژه باید رعایت شوند.
همچنین ساکولت یک اتصال قابلبازشدن نیست و برای جداکردن لوله انشعاب معمولاً به برش نیاز دارد.
تردولت چیست؟
تردولت یا Threadolet اتصال انشعابی دارای خروجی رزوه داخلی است. پایه تردولت روی لوله اصلی جوش داده میشود، اما لوله، نیپل یا تجهیز انشعابی از طریق رزوه خارجی به خروجی آن متصل خواهد شد.
بنابراین عبارت «تردولت نیازی به جوشکاری ندارد» دقیق نیست. سمت انشعاب تردولت رزوهای است و جوش نمیخواهد، ولی پایه اتصال برای نصب روی لوله اصلی همچنان جوش داده میشود.
کاربرد تردولت
تردولت برای ایجاد انشعابهای رزوهای کوچک استفاده میشود و ممکن است در موارد زیر کاربرد داشته باشد:
- اتصال تجهیزات ابزار دقیق؛
- ایجاد مسیر ونت یا تخلیه؛
- نقاط نمونهگیری؛
- اتصال گیج و تجهیزات اندازهگیری؛
- انشعابهای سرویس و خطوط جانبی؛
- شرایطی که بازکردن اتصال رزوهای موردنیاز است.
استفاده از تردولت در سیالات خطرناک، قابلاشتعال، سمی یا خطوط دارای فشار و دمای بالا باید بر اساس محدودیتهای کد و Piping Class پروژه بررسی شود. اتصال رزوهای برای همه سرویسها مجاز نیست.
مزایای تردولت
- عدم نیاز به جوشکاری در سمت لوله یا تجهیز انشعابی؛
- امکان نصب و تعویض سادهتر قطعه رزوهای؛
- مناسب برای برخی انشعابهای کوچک و ابزار دقیق؛
- کاهش عملیات جوشکاری در سمت انشعاب؛
- ساختار فشرده و دسترسی مناسب برای تجهیزات رزوهای.
محدودیتهای تردولت فشارقوی
اتصال رزوهای در صورت انتخاب یا اجرای نادرست میتواند مستعد نشتی باشد. ناسازگاری نوع رزوه، آسیبدیدن دندهها، استفاده نامناسب از مواد آببندی و ارتعاش خط میتوانند عملکرد اتصال را مختل کنند.
رزوه NPT و BSP نیز مستقیماً معادل یکدیگر نیستند. نوع رزوه باید در درخواست خرید مشخص و با قطعه مقابل مطابقت داده شود.
ولدولت، ساکولت یا تردولت؛ کدام را انتخاب کنیم؟
هیچکدام از این سه اتصال برای تمام خطوط و شرایط کاری بهترین گزینه نیست. انتخاب باید ابتدا از روی نقشهها، کلاس متریال پایپینگ و کد طراحی پروژه انجام شود. نوع اتصال انشعاب، سایز، فشار، دما، سیال و الزامات نگهداری نیز در تصمیم نهایی مؤثرند.
چه زمانی ولدولت انتخاب مناسبی است؟
ولدولت معمولاً زمانی انتخاب میشود که لوله انشعاب باید بهصورت جوشی لببهلب متصل شود. این گزینه برای خطوط فرایندی جوشی و شرایطی مناسب است که اتصال رزوهای یا Socket Weld در کلاس پایپینگ مجاز نیست.
ولدولت میتواند انتخاب مناسبتری باشد اگر:
- اتصال انشعاب باید جوشی لببهلب باشد؛
- امکان اجرای جوشکاری و بازرسی موردنیاز وجود دارد؛
- خط در معرض شرایطی است که اتصال رزوهای مناسب نیست؛
- سایز یا ضخامت لوله انشعاب با مدلهای موجود ولدولت هماهنگ است؛
- اتصال دائمی و یکپارچه موردنیاز است.
انتخاب ولدولت نباید صرفاً بر اساس بالابودن فشار انجام شود. مشخصات طراحی و محدودیتهای کلاس خط تعیین میکنند که آیا این اتصال برای سرویس موردنظر مناسب است یا خیر.
چه زمانی ساکولت انتخاب مناسبی است؟
ساکولت در انشعابهای کوچک و سیستمهایی کاربرد دارد که اتصال Socket Weld در مشخصات پروژه پیشبینی شده باشد. قرارگرفتن لوله داخل سوکت، همراستاسازی را سادهتر میکند، اما نصب باید با رعایت فاصله و روش جوشکاری صحیح انجام شود.
ساکولت میتواند مناسب باشد اگر:
- انشعاب دارای سایز کوچک است؛
- کلاس پایپینگ اتصال Socket Weld را مجاز میداند؛
- اتصال جوشی دائمی موردنیاز است؛
- آمادهسازی جوش لببهلب برای لوله انشعاب مطلوب نیست؛
- شرایط خوردگی، ارتعاش و سیکل حرارتی با این نوع اتصال سازگار است.
در سرویسهایی که احتمال خوردگی شیاری یا خستگی اهمیت زیادی دارد، مناسببودن ساکولت باید با دقت بیشتری ارزیابی شود.
چه زمانی تردولت انتخاب مناسبی است؟
تردولت برای انشعابهای رزوهای کوچک، تجهیزات ابزار دقیق، ونت، درین و نقاط نمونهگیری کاربرد دارد. این اتصال امکان نصب قطعه رزوهای را بدون جوشکاری در سمت انشعاب فراهم میکند.
تردولت میتواند مناسب باشد اگر:
- خروجی رزوهای در طراحی خط پیشبینی شده است؛
- تجهیز یا لوله انشعاب دارای رزوه خارجی سازگار است؛
- نیاز به بازکردن یا تعویض قطعه انشعابی وجود دارد؛
- جوشکاری در سمت انشعاب مطلوب یا امکانپذیر نیست؛
- سیال و شرایط کاری اجازه استفاده از اتصال رزوهای را میدهند.
در خطوط دارای سیالات خطرناک، ارتعاش زیاد یا سیکلهای دمایی شدید، استفاده از اتصال رزوهای ممکن است محدود یا ممنوع باشد. مرجع تصمیم، کد طراحی و مشخصات پروژه است.
مقایسه انتخاب بر اساس شرایط پروژه
| شرایط یا نیاز پروژه | گزینهای که باید بررسی شود | دلیل |
|---|---|---|
| خروجی جوشی لببهلب | ولدولت | انتهای خروجی برای جوش لببهلب آماده میشود |
| خروجی ساکتولد کوچک | ساکولت | لوله انشعاب داخل سوکت قرار میگیرد |
| خروجی رزوه داخلی | تردولت | قطعه دارای رزوه خارجی مستقیماً بسته میشود |
| نیاز به جداسازی قطعه انشعابی | تردولت | اتصال رزوهای قابلیت بازشدن دارد |
| نیاز به اتصال دائمی جوشی | ولدولت یا ساکولت | هر دو در سمت انشعاب جوشکاری میشوند |
| اتصال ابزار دقیق | معمولاً تردولت یا ساکولت | انتخاب نهایی تابع کلاس پایپینگ است |
| ونت و درین کوچک | تردولت یا ساکولت | بر اساس سرویس و نوع اتصال مجاز |
| محدودیت اتصال رزوهای | ولدولت یا ساکولت | خروجی آنها جوشی است |
| حساسیت به خوردگی شیاری | بررسی ولدولت | فضای داخلی Socket Weld باید ارزیابی شود |
| الزام بازرسی جوش لببهلب انشعاب | ولدولت | خروجی دارای اتصال Butt Weld است |
این جدول فقط راهنمای اولیه است و جایگزین محاسبات، نقشهها یا Piping Material Specification پروژه نمیشود.
جنس و متریال ولدولت، ساکولت و تردولت
متریال اتصال Olet باید با جنس لوله اصلی، لوله انشعاب، نوع سیال و شرایط طراحی سازگار باشد. انتخاب متریال نامتناسب ممکن است باعث خوردگی گالوانیکی، اختلاف انبساط حرارتی، مشکل جوشکاری یا کاهش عمر اتصال شود.
اتصالات کربن استیل ASTM A105
ASTM A105 یکی از مشخصات متداول برای قطعات فورج کربن استیل در سیستمهای پایپینگ است. ولدولت، ساکولت و تردولت کربن استیل ممکن است بر اساس این مشخصات عرضه شوند.
A105 برای تمام دماها و سرویسها مناسب نیست. دمای طراحی، چقرمگی موردنیاز، عملیات حرارتی و الزامات کد باید بررسی شوند.
اتصالات دمای پایین ASTM A350 LF2
ASTM A350 LF2 در برخی پروژههای دمای پایین برای قطعات فورج کربن استیل استفاده میشود. انتخاب این متریال زمانی مطرح است که خواص ضربهای و عملکرد در دمای پایین اهمیت داشته باشد.
صرف درج LF2 روی کالا کافی نیست و مدارک آزمون، عملیات حرارتی، کلاس و گرید دقیق باید با درخواست خرید تطبیق داده شوند.
اتصالات استنلس و آلیاژی ASTM A182
مشخصات ASTM A182 گروهی از قطعات فورج استنلس استیل و فولاد آلیاژی را پوشش میدهد. گریدهای F304، F304L، F316 و F316L از گزینههای رایج برای اتصالات استنلس استیل هستند.
انتخاب بین 304 و 316 باید بر اساس نوع سیال، میزان کلرید، دما و شرایط خوردگی انجام شود. حرف L نیز به مقدار پایینتر کربن اشاره دارد و میتواند در برخی کاربردهای جوشکاری و کنترل خوردگی بیندانهای اهمیت داشته باشد.
تطبیق متریال با لوله اصلی
جنس Olet الزاماً نباید فقط از نظر نام عمومی با لوله اصلی یکسان باشد؛ قابلیت جوشکاری، ترکیب شیمیایی، خواص مکانیکی و الزامات عملیات حرارتی نیز باید بررسی شوند.
پیش از نصب بهتر است موارد زیر کنترل شوند:
- گرید دقیق متریال؛
- شماره ذوب و قابلیت ردیابی؛
- گواهی MTC؛
- تطابق مارکینگ با سفارش؛
- وضعیت عملیات حرارتی؛
- الزامات PMI برای استنلس و آلیاژی؛
- سازگاری فیلر جوش و WPS با متریال اتصال و لوله.
استاندارد ولدولت، ساکولت و تردولت
استانداردهای این اتصالات به طراحی بدنه Olet، نوع خروجی، متریال، جوشکاری و کد پایپینگ پروژه مربوط میشوند. برای انتخاب صحیح نباید فقط یک استاندارد روی سفارش درج شود؛ مجموعه استانداردهای مرتبط باید با مشخصات پروژه تطبیق داده شوند.
استاندارد MSS SP-97
استاندارد اصلی اتصالات انشعابی فورج تقویتشده، MSS SP-97 است. ویرایش فعال آن در زمان بازبینی این مقاله، MSS SP-97-2025 است.
این استاندارد اتصالات انشعابی فورج تقویتشده با خروجیهای زیر را پوشش میدهد:
- جوش لببهلب؛
- ساکتولد؛
- رزوهای؛
- انشعابهای ۹۰ و ۴۵ درجه مشمول استاندارد.
موضوعاتی مانند ابعاد ضروری، تلرانس، پرداخت نهایی، آزمون، مارکینگ، متریال و حداقل الزامات استحکام در MSS SP-97 بررسی میشوند. بنابراین استاندارد بدنه ولدولت، ساکولت و تردولت را باید جدا از استاندارد آمادهسازی انتهای خروجی در نظر گرفت.
استاندارد ASME B16.25 برای ولدولت
خروجی ولدولت برای اتصال جوشی لببهلب آماده میشود. استاندارد ASME B16.25 الزامات آمادهسازی انتهای قطعات برای جوشکاری لببهلب را پوشش میدهد.
زاویه پخ، Root Face و سایر جزئیات آمادهسازی باید با ضخامت لوله، روش جوشکاری و مشخصات پروژه هماهنگ باشند. وجود پخ روی ولدولت بهتنهایی نشان نمیدهد که قطعه برای هر ضخامت یا WPS مناسب است.
استاندارد ASME B16.11 برای ساکولت
الزامات اتصال ساکتولد در سمت خروجی ساکولت با ASME B16.11 ارتباط دارد. این استاندارد ابعاد، تلرانس، متریال، مارکینگ و ردهبندی اتصالات فورج رزوهای و Socket Weld را پوشش میدهد.
کلاسهای رایج اتصالات ساکتولد شامل Class 3000، 6000 و 9000 هستند؛ اما موجودبودن یک کلاس به معنی مجازبودن آن در تمام سایزها و متریالها نیست. جدول استاندارد، مدارک سازنده و کلاس پایپینگ باید بررسی شوند.
استاندارد ASME B1.20.1 برای تردولت
اگر خروجی تردولت از نوع NPT باشد، مشخصات رزوه با ASME B1.20.1 ارتباط دارد. این استاندارد ابعاد و روش کنترل رزوههای لولهای اینچی از جمله NPT را تعیین میکند.
هنگام سفارش باید نوع رزوه صریحاً اعلام شود. استفاده از عبارت کلی «تردولت دندهای» کافی نیست؛ زیرا تردولت ممکن است با رزوه NPT یا بر اساس سفارش با سیستم دیگری عرضه شود. رزوه NPT و BSP از نظر هندسه و گام یکسان نیستند.
کدهای ASME B31.1 و ASME B31.3
استاندارد ساخت اتصال بهتنهایی برای تأیید کاربرد آن کافی نیست. سیستم پایپینگ ممکن است بر اساس کدهایی مانند موارد زیر طراحی شود:
- ASME B31.1 برای برخی سیستمهای Power Piping؛
- ASME B31.3 برای Process Piping.
مجازبودن نوع اتصال، الزامات تقویت انشعاب، جوشکاری، بازرسی، تست و محدودیت سرویس باید مطابق کد حاکم بر پروژه بررسی شود.
نکات نصب ولدولت، ساکولت و تردولت
نصب نادرست میتواند عملکرد اتصال استاندارد و باکیفیت را نیز مختل کند. محل انشعاب، ابعاد سوراخ، جهت اتصال و روش جوشکاری باید مطابق نقشه و دستورالعمل پروژه تعیین شوند.
کنترل اتصال پیش از نصب
پیش از شروع عملیات، موارد زیر بررسی شوند:
- تطابق نوع Olet با نقشه؛
- تطابق سایز لوله اصلی و انشعاب؛
- هماهنگی انحنای پایه با قطر خارجی لوله اصلی؛
- جنس و گرید متریال؛
- رده یا کلاس اتصال؛
- سلامت سطح، پخ، سوکت یا رزوه؛
- شماره ذوب، مارکینگ و مدارک فنی؛
- جهت صحیح نصب روی لوله.
قطعه دارای ترک، ضربهخوردگی، خوردگی شدید، رزوه معیوب یا مشخصات نامشخص نباید بدون بررسی فنی نصب شود.
آمادهسازی محل انشعاب
محل دقیق انشعاب باید بر اساس نقشه روی لوله اصلی مشخص شود. سوراخ انشعاب با روش مجاز پروژه ایجاد و لبههای آن از پلیسه، براده و آلودگی پاک میشوند.
اندازه یا شکل نامناسب سوراخ میتواند بر مسیر جریان، کیفیت جوش و عملکرد تقویتی اتصال اثر بگذارد. پیش از جوشکاری باید هممحوری خروجی و موقعیت اتصال کنترل شود.
جوشکاری پایه Olet
پایه ولدولت، ساکولت و تردولت به لوله اصلی جوش داده میشود. فرایند جوشکاری باید بر اساس WPS تأییدشده انجام شود و مواردی مانند پیشگرم، فیلر، تعداد پاسها و دمای بینپاسی با متریال و ضخامت سازگار باشند.
نباید فرض کرد چون تردولت خروجی رزوهای دارد، کل اتصال بدون جوش نصب میشود؛ پایه تردولت نیز برای اتصال به لوله اصلی به جوشکاری نیاز دارد.
نصب لوله روی ساکولت
در ساکولت، انتهای لوله انشعاب داخل حفره اتصال قرار میگیرد و با جوش گوشهای متصل میشود. فاصله اجرایی موردنیاز میان انتهای لوله و کف سوکت باید مطابق دستورالعمل نصب و مشخصات پروژه رعایت شود.
فشردن کامل لوله به انتهای سوکت و جوشکاری بدون رعایت جزئیات اجرایی میتواند تنش نامطلوبی در اتصال ایجاد کند.
نصب اتصال روی تردولت
رزوه تردولت و قطعه مقابل باید از یک نوع، سایز و استاندارد باشند. پیش از نصب، دندهها از نظر آسیب، آلودگی و پلیسه کنترل میشوند. ماده آببندی نیز باید با نوع سیال و دمای کاری سازگار باشد.
استفاده بیشازحد از نوار یا خمیر آببندی میتواند باعث ورود مواد به مسیر سیال یا ایجاد تنش در اتصال شود. برای همراستاکردن تجهیز نیز نباید اتصال را پس از سفتشدن به مقدار نامناسب بازگرداند.
بازرسی و کنترل کیفیت اتصال
روش بازرسی به کد، کلاس خط، نوع سرویس و الزامات پروژه بستگی دارد. کنترلهای متداول میتوانند شامل موارد زیر باشند:
- بازرسی چشمی قطعه و جوش؛
- کنترل ابعادی و همراستایی؛
- بررسی مارکینگ و MTC؛
- آزمون مایعات نافذ برای برخی متریالها و جوشها؛
- آزمون ذرات مغناطیسی برای متریالهای مناسب؛
- آزمونهای حجمی در صورت الزام پروژه؛
- PMI برای استنلس استیل و فولادهای آلیاژی؛
- تست فشار یا نشتی پس از تکمیل سیستم.
نوع و میزان آزمون نباید بهصورت عمومی و یکسان برای همه خطوط تعیین شود؛ مدارک مهندسی و Inspection and Test Plan پروژه مرجع اصلی هستند.
